Entrevistas

Federico Martinón Torres (Ourense, 1971) é pediatra, investigador e catedrático da Universidade de Santiago, xefe do Servizo de Pediatría do Hospital Clínico. Especialista en vacinas e infeccións, lidera o grupo GENVIP, conta cunha ampla traxectoria científica internacional e colabora coa Organización Mundial da Saúde en seguridade vacinal.

Miguel Ángel Villena é un xornalista e historiador cunha ampla traxectoria en El País, onde traballou máis de 25 anos, e colaborador actual en elDiario.es e Levante-EMV. Destaca como autor de diversas biografías sobre figuras clave da cultura e da historia española, entre elas Ana Belén, Victoria Kent, Azaña ou Berlanga, pola que recibiu o Premio Comillas en 2021.

Miguel Anxo Fernán Vello é un destacado poeta galego e impulsor do selo Espiral Maior, cunha ampla traxectoria tamén como articulista e autor de libros de conversas. Aínda que traballou noutros xéneros, sobresae principalmente pola súa obra poética e teatral, con numerosos premios e recoñecementos, sendo autor de case vinte poemarios e varias pezas dramáticas relevantes.

Covadonga Salgado Blanco é doutora en Ciencias Químicas e licenciada en Farmacia pola USC, con formación internacional na Universidade de Berkeley. Funcionaria da Xunta de Galicia dende 2003, desenvolveu unha ampla traxectoria técnica en ámbitos como a salubridade dos moluscos, as biotoxinas mariñas e a hixiene analítica. Dende 2009 é directora do INTECMAR, organismo de referencia no control do medio mariño en Galicia. Participa en proxectos científicos, auditorías e misións internacionais, e colabora con organismos europeos e internacionais como a Comisión Europea ou a FAO.

Amada Traba é licenciada en Ciencias Políticas e Socioloxía e docente de Socioloxía da Educación na Universidade de Vigo, ademais de profesora no Posgrao de Xénero desta universidade. Conta con máis de trinta anos de traxectoria na investigación, formación e divulgación en Socioloxía do Xénero, con especial dedicación ao deseño e avaliación de políticas de igualdade. É autora de diversos artigos e publicacións sobre igualdade e representación das mulleres. Pepe Cabido é licenciado en Filosofía pola Universidade de Santiago de Compostela e profesor de Filosofía no ensino secundario. Está especializado no estudo das novas masculinidades non hexemónicas e desenvolve unha ampla actividade educativa impartindo obradoiros de igualdade dirixidos a adolescentes, especialmente a rapaces entre 14 e 16 anos.

Víctor Fernández Freixanes (Pontevedra, 1951) é escritor, editor e xornalista, doutor en Filoloxía Románica pola USC e profesor ad honorem desta universidade. Dirixiu editoriais como Galaxia, Xerais ou Alianza, e foi presidente da Real Academia Galega entre 2017 e 2025. Autor recoñecido e premiado en narrativa e xornalismo, en 2025 recibiu a Medalla Castelao. A súa actividade tamén destaca no ámbito da comunicación, a edición e as industrias culturais.

Emilio Carlos García Fernández é doutor en Comunicación Audiovisual e profesor da Universidade Complutense de Madrid, especializado en cine e medios audiovisuais. Desenvolveu unha ampla carreira docente, investigadora e divulgativa, con publicacións, proxectos e participación en festivais, e actualmente dirixe o Grupo Complutense de Estudos Cinematográficos.

Miguel Ángel del Arco Blanco é catedrático de Historia Contemporánea na Universidade de Granada e especialista na Guerra Civil, a posguerra e o fascismo. As súas investigacións analizan cuestións como a represión, as actitudes políticas, a memoria histórica e a fame durante o franquismo. Publicou en destacadas revistas científicas nacionais e internacionais e é autor de diversas obras en español e inglés, entre as que sobresaen Los años del hambre (2020), Cruces de memoria y olvido (2022) e La hambruna española (2025).

Ángel Carracedo é catedrático de Medicina Legal da Universidade de Santiago de Compostela e unha das figuras máis destacadas da xenética a nivel internacional. Dirixe a Fundación Pública Galega de Medicina Xenómica, referencia no diagnóstico xenético do sistema público de saúde, e lidera múltiples proxectos de investigación en xenómica médica, farmacoxenómica e medicina personalizada. Autor de centos de publicacións científicas e membro de organismos e academias de prestixio, combina a investigación de vangarda cunha intensa actividade docente e divulgativa, recoñecida con numerosos premios nacionais e internacionais.

Mohamed Safa, é un médico oftalmólogo nado en Cisxordania e formado na Universidade de Santiago de Compostela. Destacou polo seu compromiso coa defensa dos dereitos do pobo palestino, promovendo iniciativas culturais e políticas e difundindo a súa causa a través de artigos, conferencias e diversas publicacións.

Francisco Fernández Rei é catedrático emérito da USC, doutorado en 1979 cunha tese sobre o verbo galego. Foi director do Departamento de Filoloxía Galega, coordina cursos de lingua e cultura galegas para alumnado de fóra de Galicia e desenvolveu actividade docente e divulgadora en universidades europeas e americanas. Investigador do ILG desde 1974, participa no Atlas Lingüístico Galego e dirixe o Arquivo do Galego Oral. Ademais, é membro da Real Academia Galega e doutras institucións culturais, e impulsou varias entidades e plataformas en defensa e promoción do galego, mantendo tamén responsabilidades en publicacións e comités científicos de ámbito lingüístico.

Sergio Pascual Espinilla é xornalista, licenciado pola Universidade de Valladolid e con máster en Radio pola Universidad Rey Juan Carlos, con experiencia en RNE Galicia, Radio Exterior de España, Castilla y León Televisión, axencias como EFE e Europa Press, dirección dun programa literario e colaboración con Sermos Galiza. Este ano resultou o gañador do Premio de Xornalismo Cívico Alfredo Vicenti pola peza radiofónica «Silicosis, muerte en suspensión».

Bieito Iglesias Araúxo é un escritor e profesor galego, formado en Xeografía e Historia na Universidade de Santiago e catedrático de lingua e literatura galegas en Compostela. Destacou como articulista en A Nosa Terra e Tempos Novos, labor recoñecida co Premio Blanco Torres en 2004. Como narrador, iniciou a súa traxectoria en 1988 e publicou varias novelas e libros de relatos de notable acollida crítica e de premios, entre eles o García Barros e o Ciudad de Salamanca. Ademais, realizou, xunto con Manuel Vázquez, destacadas traducións ao galego da obra de Arthur Conan Doyle.

José Luis Mascareñas, catedrático de Química Orgánica na USC, conta cunha ampla traxectoria internacional, máis de 250 publicacións, numerosas patentes e premios destacados como o Rei Jaume I (2025). Foi director do CiQUS, vicepresidente da RSEQ e presidente da Conferencia Bürgenstock. Na actualidade, lidera programas de investigación en catálise metálica e en química biomédica aplicada a procesos celulares.

Xerardo Estévez Fernández, alcalde de Santiago entre 1983 e 1998, foi un dos grandes impulsores da modernización urbanística e cultural da capital galega, combinando o respecto polo patrimonio coa transformación contemporánea. E Alfonso Salgado Suárez, tamén arquitecto e docente na Escola de Arquitectura da Coruña, é cofundador de Salgado e Liñares, estudo galardoado co Premio de Arquitectura Española 2020, e destacado investigador dos espazos históricos e da cidade contemporánea.

Julián Casanova é catedrático de Historia Contemporánea na Universidade de Zaragoza e profesor visitante na Central European University de Budapest. Especializado en historia social, guerras e ditaduras europeas, é autor de numerosas obras de referencia sobre o anarquismo, a Guerra Civil e o século XX, traducidas a varios idiomas. Foi profesor visitante en universidades de Europa, América e Princeton, membro de consellos editoriais de revistas científicas e colaborador habitual en medios como El País.

Jacobo Porteiro Fresco (Vigo, 1976) é catedrático de Máquinas e Motores Térmicos na Universidade de Vigo e investigador principal do Grupo de Tecnoloxías Enerxéticas do CINTECX. A súa investigación aborda a combustión, a eficiencia enerxética, a modelización CFD e as enerxías renovables, con máis de 130 publicacións e 6.000 citas. Ademais de dirixir once teses doutorais, destaca pola súa labor de divulgación e asesoramento en sustentabilidade, representando a España no Comité de Combustión da IEA e ocupando cargos de xestión universitaria relacionados coa sustentabilidade.

A frautista Carmen Ferreiro e o violagambista e director Francisco Luengo, ambos da Coruña, comparten unha profunda vocación pola recuperación e interpretación da música antiga. Ferreiro, especializada en traverso barroco e colaboradora habitual de conxuntos como Capela Compostelana, combina unha sólida traxectoria internacional coa docencia no Conservatorio Profesional de Santiago. Luengo, fundador e director de Capela Compostelana e Malandança, é unha figura de referencia na interpretación e investigación da música medieval e barroca, con recoñecidas gravacións e proxectos de reconstrución instrumental. Xuntos representan dúas xeracións unidas pola excelencia e o rigor histórico na interpretación do repertorio antigo.

A soprano María Espada e o intérprete de corda pulsada Manuel Minguillón forman un dúo de referencia na interpretación da música antiga. Espada, voz habitual das principais salas e orquestras europeas, destaca pola súa elegancia e expresividade; Minguillón, formado con Hopkinson Smith e Paul O’Dette, é un dos grandes especialistas españois en instrumentos históricos. Xuntos colaboran en concertos e gravacións —como o seu recente álbum con Collegium Musicum Madrid para o selo IBS Classical— que amosan unha afinidade artística marcada pola delicadeza e o rigor estilístico.

Beatriz Cancela Montes é doutora en Historia e Ciencias da Música pola Universidade de Oviedo e diplomada en Educación Musical pola USC. É profesora de Música no ensino público galego e compaxina a docencia coa investigación, centrada na música en Compostela no século XIX e nas bandas de música. Gañou o I Premio de Investigación Histórica Domingo Fontán, obtivo un accésit na segunda edición e dende 2022 forma parte da Comisión Técnica do Arquivo Sonoro de Galicia.