Historias de O Rosal

Falaremos nesta ocasión do curioso descubrimento dunha ermida na honra de Santa Trega en O Rosal, un achádego que foi posible grazas ao estudo da abundante documentación do mosteiro de Santa María de Oia. O noso especial recoñecemento para o amigo Agustín Alonso, noso ilustrado colaborador en temas históricos.

Nace "O ROSALEIRO", xornal de temática histórica, cultural e deportiva, que se presentou na Librería Ideas de O Rosal o pasado venres 12 de xuño de 2020. Neste primeiro número, de edición limitada, poderás ler diferentes artigos de investigación, así como unha crónica de Sergio Diego "Frony" sobre o ascenso do Atlético Novás a División de Honor Prata do balonmán nacional. O Baixo Miño, con "Veciñ@s da Comarca", tamén terá presencia neste xornal de periodicidade bimensual.

Pequeno podcast sobre a ruta dos Muíños do Folón e do Picón en O Rosal (Pontevedra). Trátase do 19º episodio do programa "Historias de O Rosal". Estes 67 enxeños hidráulicos galegos son un conxunto histórico-etnográfico único no mundo. A súa técnica de construción, recoñecida pola UNESCO.

Hoxe falaremos dalgúns dos petróglifos ou gravados rupestres de O Rosal, en concreto, da Época do Bronce... e basarémonos para isto, íntegra e literalmente, nun artigo de investigación escrito por Xoán Martínez Tamuxe que sairá proximamente á luz. A derradeira ferramenta de pedra que o home primitivo utilizou foi a “machada pulimentada” e fíxoo na época prehistórica coñecida co nome de Neolítico.

Hoxe, en "Historias de O Rosal" imos a falar das Letras Galegas, pero iso si, desta quenda a nivel comarcal, é dicir, o Baixo Miño, pois no ano 1982 constituíuse a Agrupación Cultural Guardesa. Dende hai case 40 anos, esta institución vén homenaxeando, paralelamente aos actos oficiais do Día das Letras Galegas, a un persoeiro da nosa cultura do Baixo Miño (ou o que é o mesmo, de Tui, Tomiño, O Rosal, Oia e A Guarda). Graciñas dende aquí a Victoriano Rodríguez González pola súa inestimable colaboración para a realización deste podcast cultural.

Hoxe abordaremos a vosa seguinte proposta, A Ponte do Tamuxe, que foi a segunda opción máis votada -tras os Sepulcros de Marzán- na última enquisa que realizamos en redes sociais. Para este podcast basarémonos nun artigo histórico que publicamos en outono de 2019 no número 3 da revista trimestral galega COUSAS DE, que dirixe o amigo Jesús García Bastida e que titulamos: “O Tamuxe, símbolo heráldico do Rosal, testemuña de minas de ouro dos romanos, de lendas e guerras con Portugal”. Ademais, falaremos en primicia co escultor e mestre canteiro da vila, Julio Martínez Martínez, que nos aportará a súa inestimable visión sobre este monumento histórico do Rosal.

Primeiro programa EN DIRECTO que realizamos en RadiORosal e que ten aos "Sepulcros de Marzán" como protagonistas. Realizouse por petición expresa dos nosos oíntes. Analizamos os dous sepulcros antropomorfos (de home e de muller) que existen no lugar de San Vicente (Marzán-ORosal).

Hoxe imos a falar da desaparecida capela da Natividade, coñecida tamén como de Nosa Señora de Mortedo (tamén da Morte) ou mesmo da Nosa Señora do Orto, que segundo a nosa investigación estivo ubicada na parroquia de San Miguel de Tabagón. Xa no século XV se coñecía a súa devoción e ermida.

Hoxe entrevistaremos no 13º episodio de Historias de O Rosal ao escritor rosaleiro Xoán Martínez Tamuxe, que vén de publicar un estudo de investigación sobre unha desaparecida capela que segundo as súas pesquisas existiu na parroquia de San Xoán de Tabagón.

Hoxe imos a falar un pouco de deporte e en concreto, de fútbol. Para iso é un pracer ter con nós en RadioRosal ao míster de Pancenteo, Diego Álvarez Fernández, que os últimos anos estivo desempeñando o cargo de Director Deportivo da Juventus de Turín en Madrid ademais de ser adestrador de fútbol profesional da Juventus Academy. Preguntarémoslle a que se adica na actualidade e comprobaremos como está pasando -cónstanos moi ao seu pesar- estes difíciles tempos de confinamento en Madrid.

Tras estudar a capela de San Sebastián e Santa Ana así como a da Magdalena en Eiras, é a quenda de coñecer a ermida de San José de Ventosela, situada no barrio da Videira, na xuradía de Novás. O licenciado D. José de Ucha Ribero instituiu e fundou esta capelanía o 29 de xuño de 1694, data que figura gravada no mesmo frontal da ermida.

Hoxe profundizaremos na vida e obra de José Martínez de Sousa, recoñecido lexicógrafo e técnico editorial, natural de San Miguel de Tabagón, onde naceu o 25 de outubro de 1933. O escritor rosaleiro ten dado infinidade de conferencias e cursos sobre cuestións de linguaxe, tradución, ortografía e ortotipografía españolas.

Hoxe, en Historias de O Rosal, imos a falar da Praza de Abastos da nosa vila, tras a publicación dun artigo histórico sobre a construción da antiga de 1907 e a, actual, que data de mediados do século XX. Tes máis información e podes ler o artigo completo en www.noticiasorosal.es

Despois de facer un repaso da historia da capela de San Sebastián e Santa Ana, tócalle desta vez a quenda á ermida de Santa María Magdalena, na parroquia de Eiras. Segundo a nosa investigación a capela da Magdalena estaría coidada por ermitaños que vivirían en covas, abrigos naturais ou en humildes vivendas, sobre todo ata o século XII.

Benvidos e benvidas ao 7º episodio de Historias de O Rosal. Hoxe, tras chegarnos unha nova petición dun dos nosos oíntes, falaremos das capelas da vila. E imos comezar pola de San Sebastián e Santa Ana (xuradía de Novás), na parroquia de Santa Mariña do Rosal.

Comezamos co 6º episodio de Historias de O Rosal, que desta vez, por petición da nosa oínte Ana, versará sobre a igrexa parroquial de Santa Mariña. O templo, en orixe de estilo románico, data do século XII e emprázase sobre un xacemento arqueolóxico, da época galaico-romana.

Programa dedicado ao pintor e debuxante rosaleiro Florindo Álvarez Martínez, máis coñecido por "Floro de Pancenteo". O pasado mes de febreiro, en concreto o día 26, cumpríronse 8 anos do seu falecemento. En 1966 desprazouse ata Madrid, onde se matricula na Escuela de Artes Aplicadas, obtendo o número 1 da súa promoción (1968-69) en composición e debuxo.

Nesta ocasión imos a coñecer un pouquiño sobre a figura de Julio Sesto, o máis ilustre escritor rosaleiro da historia, autor de algunhas obras que incluso foron levadas, á gran pantalla, ao cine. Quizais sóache o seu nome porque ten unha rúa ou mellor dito, unha avenida, en pleno centro do Calvario.

Episodio nº 3 da nosa canle, que hoxe ten ao río Miño como protagonista. Por petición expresa de Lola, unha das nosas oíntes, enfocamos este podcast para todos os públicos, pero en especial dedicado aos máis pequenos, para animalos nestes tempos de confinamento.

¿De onde ven o topónimo O Rosal? ¿Cal é a súa orixe etimolóxica? ¿Deriva o seu nome da rosa? Hoxe imos a descubrir por fin unha das cuestións máis demandadas polos nosos veciños. Falaremos co experto na materia, o historiador e investigador da vila, Xoán Martínez Tamuxe.