Soinugela

Aurtengo urtarrilean zendu zen Bob Weir (San Francisco, 1947), 78 urte zituela. The Grateful Dead talde mitikoaren gitarra jotzaile erritmikoa izan zen Weir, baita abeslaria eta kantugilea ere. 1963an Jerry Garcia ezagutu zuen, Palo Alto hirian, 16 urte besterik ez zituela. The Grateful Dead taldea osatu zuten, ondoren, eta bertan ibili ziren 1995era arte, García hil ostean taldea desegin zen arte. Horrez gain, bere kabuz ere egin zituen grabazioak, eta beste talde batzuetan ere ibili zen: The Kingfish, Bobby and the Midnites, Scaring the Children eta Rad Dog. Askoren iritziz, Bob Weir gitarra jole erritmiko bikaina zen, maisua, agian originalena. Sakontasuna sortzen zuen akordeak apurtzen. Doinu-notak gehitzen zituen eta, normalean goiko, 3-4 sokak soilik jotzen zituen, gitarra lepoaldeko goiko partean zuela. Piano joleen eragina nabari zuen, McCoy Tynerena hain zuzen ere, bere estiloan, oso ñabardura bitxiak gehituta. https://www.bilbohiria.com/docs2/2026/soinugela/260505_soinugela_greatful_dead_bi.mp3 Deskargatu hemen. Entzun ditugun kantuak: Sugar Magnolia (American Beauty diskoa, 1970) Truckin’ (American Beauty diskoa, 1970) Playing in the Band (Grateful Dead Live diskoa, 1971) One More Saturday Night (Bob Weir-en Ace diskoa, 1972) Salt Lake City (Heaven Help the Fool, 1978) Jump for Joy (Bob Weir-en Live at Winterland diskoa, 1976) Estimated Prophet (Terrapin Station diskoa, 1977) Dancin’ in the Streets (Terrapin Station diskoa, 1977) Picasso Moon (Built to Last dikoa, 1989) Ki-Yi Boogie (Bob Weir-en Blue Mountain diskoa, 2016) The post SOINUGELA: Bob Weir, The Grateful Dead-en gitarra jotzaile erritmikoa ezagutzen first appeared on Bilbo Hiria irratia.

Ehun zuntz begetala da kotoia, kotoi landarearen hazia inguratzen duena. Jatorriz eskualde tropikal eta subtropikaletakoa. Amerikan, Afrikan eta Indian badira espezie autoktonoak. Kotoi hitza arabieratik dator, “al-qutn” hitzetik. Gaur egun, munduan ekoizten den zuntz naturalik garrantzitsuena XIX. mendean hasi zen industrializazio prozesuarekin nabarmentzen. XVIII. mendean Ingalaterran, makina berriekin (batez ere Jenny irulea) Indiatik ekarritako kotoia lantzen hasi ziren Manchester inguruan -cottonpolis ere deitu izan zioten- eta munduko lehenengo ekoizlea bilakatu zen hiri hura. XIX. mendean, Indiakoarekin nahikoa ez eta AEBetan gorakada handia izan zuen ekoizpenak, horretarako Afrikatik esklabuak ekarrita. 1861ean gerra zibila edo Sezesio Gerra hasi zen bertan eta ekoizpena eten zen. Egun, munduan, 100 milioi pertsona bizi dira kotoiaren inguruan eta guk, gaurkoan, kotoiari buruzko hainbat kantu aukeratu ditugu, batez ere herri abestiak, tradizio afroamerikarretik sortutakoak.   https://www.bilbohiria.com/docs2/2026/soinugela/260428_soinugela_themetime_kotoia.mp3 Deskargatu hemen. Entzun ditugun kantuok: Cottonfields (Leadbelly, 1940) Cottonfields (Creedence Clearwater Revival, 1969) Cottonfields (The Beach Boys, 1969) I Never Picked Cotton (Johnny Cash, 1996) Alas de algodón (Vainica doble, 1980) Pick a Bale of Cotton (Leadbelly, 1945) Mississippi Boweavil Blues (Charley Patton, 1929) Song of the Cottonfields (Duke Ellington + Kentucky Club Orchestra, 1926) Cotton Eyed Joe (The Chieftains, 1992) Hey Mr. Cotton Picker (Eddie Cochran, 1957) Low Cotton (Josh White, 1933) Cotton Need a Pickin’ ( Bernice Johnson Reagon, 1965) Pick a Bale of Cotton (Ray Cooder + Taj Mahal, 2022) The post SOINUGELA: Kotoia (eta “cotton”) herri kantuetan #ThemeTime saioa first appeared on Bilbo Hiria irratia.

Gaur Roge Blasco kazetari bilbotarra ekarri dugu Soinugelara, berarekin musikaz, kazetaritzaz, bidaiez eta mila gauza gehiagotaz berba egiteko. Musikaria ere izan zen eta Getxon, bere orduko bizilekuan, Lavabos Iturriaga taldea sortu zuen. Garai hartan Muskaria aldizkari mitikoaren bultzatzaile nagusia izan zen. Euskal Herrian herri musikari buruz egindako lehendabiziko fanzinea izan zen Muskaria, aldizkariz mozorrotua. Horrez gain, jakina, Rogeren bidea irratigintzan luzea izan da, batez ere EITBn: Local de ensayo, Levando anclas eta La casa de la palabra Radio Euskadin, eta Doctor Livingstone, supongo saioa ETBn. Saio horietan, eta bere estilo ezaugarriarekin, bere zaletasun nabarmenenak helarazi dizkigu urte luzez: musika, kulturak eta bidaiak. Rogek berak aukeratu ditu gaur entzun eta iruzkindu ditugun kantuak eta doinuak. https://www.bilbohiria.com/docs2/2026/soinugela/260421_soinugela_roge_blasco.mp3 Deskargatu hemen. Entzun ditugunak: The Flock: Tired of Waiting for You Gene Clark: One in a Hundred The Rides: Virtual World Lavabos Iturriaga: Nichos Tyler Bellgame: Down So Bad Bilillo: Alegría y felicidad Beat: Heartbeat Nuria Culla: Hamaika gau     The post SOINUGELA: Roge Blascorekin, bere irrati eta musika ibilbideez hizketan first appeared on Bilbo Hiria irratia.

Lehengo astean egin genuen moduan, oraingoan ere Bob Dylan-en abestiak musikari beltzaren galbahetik pasatzen jarraitu dugu. Dylanen abestiak mila aldiz agertu dira bertsioetan eta, askotan, blues, jazz, soul, gospel eta reggae esparruetan, musikari afroamerikar askok mirestu dute Dylanen lana. Horregatik, eta adibide ugari daudelako, erabaki dugu gai honetaz bigarren saioa egitea. Entzun ditugunak: The Times They Are a-Changin’ (Apple Gabriel, 2004) It Ain’t Me Babe (Bettye LaVette, 2018) It Takes a Lot to Laugh, It Takes a Train to Cry (Taj Mahal, 1999) Blowin’ in the Wind (Sam Cooke, 1964) Absolutely Sweet Marie (Clifton Chenier, 2003) With God on Our Side (The Neville Brothers, 1989) Knockin’ on Heaven’s Door (Booker T. Jones) If Not for You (Sarah Vaughan, 1971) Just Like Tom Thumb’s Blues (Nina Simone, 1969) Tomorrow Is a Long Time (Harry Belafonte, 1969)   https://bilbohiria.com/docs2/2026/soinugela/260414_soinugela_dylan_bertsioak_bi.mp3 Deskargatu hemen. The post SOINUGELA: Kantari afroamerikarrak Bob Dylanen abestiak egiten (II) first appeared on Bilbo Hiria irratia.

Bob Dylan kantari-kantuegile aparta izan da azken 66 urteotan. Berak eraikitako kantutegia munduan zehar zabaldu da eta bere abestiak musika estilo anitzetan grabatu izan dira. Munduko hizkuntza askotara ere itzuliak izan dira kantuok eta horregatik, Soinugela hau eta baita hurrengoa ere, askotariko joeretako kantari afroamerikarrek Dylanen abestiekin egindakoak entzungo ditugu: blues, gospel, soul, reggae, funk eta bestelako musika beltzetara ekarritako bertsioak. Entzundakoak: Gonna Change My Way of Thinking (Bob Dylan and Mavis Staples, 2002) The Groom’s Still Waiting at the Altar (Bob Dylan with Gospel Choir, 1980, live, San Francisco) Maggie’s Farm (Solomon Burke, 1965) Maggie’s Farm (The Specials, 1980) It’s Alright, Ma (I’m Only Bleeding) (Billy Preston, 1973) All Along the Watchtower (Jimi Hendrix Experience, 1968) Mr. Tambourine Man (Gregory Isaacs, 2003) Quinn the Eskimo (The Mighty Quinn) (The Persuasions, 2010) Wallflower (The Holmes Brothers, 1999) Baby, I’m In the Mood for You (Odetta, 1965) https://bilbohiria.com/docs2/2026/soinugela/260331_soinugela_dylan_bertsioak_bat.mp3 Deskargatu hemen. The post SOINUGELA: Kantari afroamerikarrak Bob Dylanen abestiak egiten (I) first appeared on Bilbo Hiria irratia.

Duela bi urte, osasun arazoak tarteko, itxita geratu zen Soinugelako atea. Zorionez, indartsu eta gogotsu, berriro ere zabaldu dut, eta joan nintzenean zorra utzi nuen Niko Vazquez (Bilbo, 1959) musikari eta grafistarekin. Zor hori kitatzeko, Soinugelara ekarri dut Niko, besteak beste, adimen artifizialarekin egindako Make Bilbao Grey Again liburuaz mintzatzeko. Luze egin dugu berba bere ibilbide oparoari buruz. https://www.bilbohiria.com/docs2/2026/soinugela/260324_soinugela_niko_vazquez.mp3 Deskargatu hemen. Entzun ditugun kantuak: Jódete (MCD, 1988/89) Down on the Street (The Stooges, 1970) Me gusta ser una zorra (Vulpess, 1983) Anarchy in the UK (Sex Pistols, 1976) No More Heroes (The Stranglers, 1977) Ace of Spades (Motorhead, 1980) Odio-Motorsex (Motorsex) Autobahn (Kraftwerk, 1974)   The post SOINUGELA: Niko Vazquez musikaria, grafista eta adimen artifizialean aditua first appeared on Bilbo Hiria irratia.

Abeslari eta musikari ugari arte eskoletatik sortuak izanik, ez da harritzekoa ehunka kantutan margolariak eta margoak inspirazio iturriak izatea. Hori dela eta, gaur, hainbeste adibide distiratsu aukeratu ditugu, garai ugaritako margolariak islatzen dituztenak.   https://www.bilbohiria.com/docs2/2024/soinugela/240513_soinugela_theme_time_margolariak.mp3 Deskargatu hemen. Vincent (Don McLean, 1971) Zumeta (Mikel Telleria, 2022) When I Paint My Masterpiece (Bob Dylan, 2023) Mona Lisa (Nat King Cole, 1950) The Night Watch (King Crimson, 1974) Rene and Georgette Magritte With Their Dog After the War (Paul Simon, 1983) Utsa (Imanol eta Paco Ibañez, 1998) Interiors (Song for Willem de Kooning) (Manic Street Preachers, 1996) Picasso’s Mandolin (Guy Clark, 1992) Picasso’s Last Words (Drink to Me) (Paul McCartney and Wings, 1973) Pablo Picasso (The Modern Lovers, 1973) Small Town (Lou Reed + John Cale, 1990) Andy’s Chest (Lou Reed, 1972) Small Town (Txuma Murugarren, 2014) Magritte (John Cale, 2003) Andy Warhol (David Bowie, 1971) Paint It Black (The Rolling Stones, 1966) No One Was Like Vermeer (Jonathan Richman, 2008)     The post SOINUGELA: Margolariak eta ‘artists’ herri kantuetan #ThemeTime first appeared on Bilbo Hiria irratia.

Sua erregai baten oxidazio-prozesu azkarra da, non beroa, sugarrak eta gasak sortzen dira. Prozesu exotermikoa denez, beroa ematen du beti, argia ere eman ohi du. Sua erabilgarria da, baita arriskutsua ere, eta metafora moduan hainbat kantutan erabili izan da, amodioa eta gorrotoa irudikatzeko kasu. Gaurkoan, kantuoi begira, hogei ale aukeratu ditugu, sua protagonista dutenak. https://bilbohiria.com/docs2/2024/soinugela/240402_soinugela_sua_kandela.mp3 Deskargatu hemen. Bihotzak sutan (Zarama, 1989) El cuarto de Tula (Buenavista Social Club, 1997) Great Balls of Fire (Live) (Jerry Lee Lewis, 1964) Fire on the Bayou (The Meteors, 1975) Fighting Fire With Fire (Metallica, 1984) Haika mutil (Su Ta Gar, 1990) Fuego (Los Sirex, 1968) I’m on Fire (Bruce Springsteen, 1985) Ring of Fire (Johnny Cash, 1963) Light My Fire (Julie Driscoll, Brian Auger and the Trinity, 1971) Fire (Ohio Players, 1975) Suaren gainean dantza (Hertzainak, 1989) Fire (The Crazy World of Arthur Brown, 1968) Fire (The Jimi Hendrix Experience, 1967) Fire and Rain (James Taylor, 1970) Cold Blue Steel and Sweet Fire (Joni Mitchell, 1972) Suaren bila (Benito Lertxundi eta Jon Maia, 2012) Who by Fire (Leonard Cohen, 1974) Fire Coming Out of the Monkey’s Head (Gorillaz, 2005) Fire (U2, 1981) Sutan nago (Txuma Murugarren, 2023)   The post SOINUGELA: Sua, ‘fire’ eta ‘candela’ herri kantuetan #ThemeTime first appeared on Bilbo Hiria irratia.

Motordun ibilgailuak Europan asmatu zituzten, baina garapen nagusia AEBetan gertatu zen, Detroit hirian, Henry Ford eta enparauek kate-ekoizpena sortu zutenean. Pentsa dezakezuenez,  bukaezina da ia-ia gai horretaz, kotxeak eta errepideak, dauden abestien zerrenda, batez ere Ameriketan (blues, jazz, country, rock eta abarreko estiloetan) egindako kantuak. Guk gaur aukera txiki bat ekarri dizugu. Entzun ditugun kantuak: Adelante hombre del 600 (Moncho Alpuente, 1937), Uztaiak gora (Ran Roberran) (Petti, 2013), Mercedes Benz (Janis Joplin, 1971), Mercury Blues (Boogie) (K.C. Douglas, 1974) , Fun, fun, fun (The Beach Boys, 1964), Little deuce coupe (The Beach Boys, 1963), Mustang Sally (Wilson Pickett, 1966), Drive my car (The Beatles, 1965), Iuñea Motor City (Balerdi Balerdi, 2017), Every woman I know (crazy about an automobile) (Cooder, 1980), Highway to Hell (The Bellrays, 2016), Autobahn (Kraftwerk, 1974), Iparragirre eta Aresti autobide hertzean (Morau eta Agotak, 2007), Running down a dream (Tom Petty, 1989), Drive (Cars, 1984), Que difícil es hacer el amor en un Simca 1000 (Los Inhumanos, 1988), Terraplane blues (Robert Johnson, 1936), On the road again (Canned Heat, 1967), The Passenger (Iggy Pop, 1977) eta Driving (P.J. Harvey, 1993). https://www.bilbohiria.com/docs2/2024/soinugela/240131_soinugela_themetime_ibilgailuak.mp3 Deskargatu hemen. The post SOINUGELA: Motordun ibilgailuak eta ‘cars’ herri kantuetan #ThemeTime first appeared on Bilbo Hiria irratia.

James Booker New Orleansen jaio zen 1939ko abenduaren 17an. 162 urte arinago, egun berean jaio zen Bonnen Ludwig van Beethoven. Booker 43 urte besterik ez zituenean zen den New Orleansen. Booker han zegoen Beethovenekin zuen efemeride amankomuna. Batzuen ustez Booker 2o. mendean izandako piano jolerik onena izan zen. Rubiustein bera ados zegoen. Booker beltza, gay, begi batekoa eta jonkia izan zen. Ez zioten utzi New Yorkeko Juilliard musika eskolan sartzen arraza kontuak zirela eta. Booker blues, jazz, funki eta musika klasikoaren arteko lotura ezinbestekoa da. Orain urte batzuk Soinugela oso bat eskaini genion. Gaur plazer handiz berriro ekarri dugu Soinugelara. Aurten Alemanian “Altzairu oihal atzean” izenpean 5 CDko bilduma argitaratu dute Ekialdeko Berlinen eta Leipzigen emandako bi kontzertu osoak. Grabazio liluragarria da. Entzun ditugunak: Classified, Tico Tico, Malagueña, Für Elise – I’ve had my fun, Rockin’ Pneumonia & The Boogie Woogie Flu, Eleanor Rigby, My Way, Junco Partner eta A Taste of Honey – Goodnight Irene. Bettye Lavette soul kantariak 77 urte dituelarik, grabazio berria ekarri digu LaVette izenpean. Pasaden hamarkadan 5 grabazio egin zituen, bat Dylanen kantuekin. Entzun ditugunak: Wish You Were Here (2010), Dirty Old Town (2012), See Through Me (2023), Don’t Get Me Started (2023) eta In the Meantime (2023). https://www.bilbohiria.com/docs2/2023/soinugela/230629_soinugela.mp3 Deskargatu hemen. The post SOINUGELA: James Booker, Bettye Lavette first appeared on Bilbo Hiria irratia.

Ingalaterrako Ian Hunter kantari-kantugilea ez zen hain gazte 1969an Mott the Hoople taldea sortu zuenean. 30 urte zituen baina beste hamar era bazuen kantari moduan Mick Ralphs-ekin batera Mott the Hoople sortu zuen. Bowieren babesa izan zuten eta 70eko hamarkada hasieran arrakastatsuak izan ziren. 1972an Diary of a Rock’n’Roll Star liburua idatzi zuen. Bakarlari moduan lan handiak ditu, guztira 22 grabazio luze. 2023an Defiance lehenengo atala kaleratu du 10 kanta berrirekin. Hunterrek 84 urte ditu baina nahiko gazte ematen du kanta berriokin. Oraindik aurten bigarren atala kaleratzen dago. Lan honetarako hainbeste laguntzaile izan ditu. Entzun ditugunak: Defiance, Bed of Roses, No Hard Feelings, Don’t Tread on Me eta Guernica. Ballaké Sissoko orain 50 urte jaio zen Maliko hiriburuan, Bamakon. Frantziako Vincent Segal cellojolearekin bi lan grabatuak ditu Sissukok, baina aurten laukote bat sortu dute Emile Parisien saxojolea eta Vincent Peireni eskusoinujolearekin. Les Égares lan berria liluragarria da, 10 doinu paregabe ekarri dizkigu. Entzun ditugunak: Ta Nyé, Amenhotep eta Orient Express. Taj Mahal goitizeneko musikaria New Yorkeko Harlemen jaio zen 1942an. Bere gurasoek musikarekiko harreman estua zuten. Aitak Karibean zituen sustraiak eta jazz pianojolea zen. Bee amak gospel abesen irakasten zuen. Gurasoek Herlemeko Savoy dantzaleku mitikoan ezagutu ziren eta aspalditik zuen gogoa Tajek gurasoei omenaldia han egitea. John Simon Columbia diskoetxeko produktorerik eta handienetakoak lagundu zion Taj Mahali grabazio honetan. Entzun ditugunak: Stompin’ At The Savoy, I’m Just a Lucky So-And-So, Summertime, Sweet Georgia Brown eta Caldonia. Dolly Parton country eremuko kantari kantugile handienetakoa da. Berak 150 kandu konposatu eta ehundaka gehiago grabatu ditu. Dolly Parton 1946an jaio zen Tennesseeko Great Smoky Mountains inguruan, familia behartsu batean. Gela bateko etxola batean bizi ziren. Guztira 11 neba-arreba zituen, 9 urterekin hasi zen kantatzen eta 13rekin agertu zen. A Way to Make a Living bilduma berrian (ACE diskoetxean) Dollyren 24 kantu batu dira kantari eta talde, estilo guztietatik etorritakoak, bertsionatuak. Entzun ditugu: 9 to 5 (Dolly Parton) (1980), Coat of many colors (Emmylon Harris) (1975), Here I Am (Percy Sledge) (1972), Kentucky Gambler (Merle Haggard) (1974), I Will Always Love You (Linda Ronstadt) (1975) eta Love Is Like a Butterfly (Nana Mouskouri) (1976). https://bilbohiria.com/docs2/2023/soinugela/230620_soinugela_ian_hunter.mp3 Deskargatu hemen.   The post SOINUGELA: Ian Hunter, Ballaké Sissoko, Taj Mahal, Dolly Parton first appeared on Bilbo Hiria irratia.

Mark Stewart Bristoleko abeslari ingelesa eta The Pop Group taldearen sortzailea izan zen. Post-punk eta hip-hop industrialaren aitzindaria izanik. Pasa den apirilaren 23an hil zen. 1977-1981 tartean, The Pop Group taldearekin lan oso eraginkorrak sortu zituen. Handik aurrera, bakarlari moduan, beste bederatzi grabazio kaleratu zituen, beti abangoardiako ikurra izanik. Pare bat abesti zahar entzun dizkiogu: We Are All Prostitutes eta She’s Beyond Good and Evil. Seymour Stein (Brooklyn, NY, 1942) Sire diskoetxearen sortzaile eta gerora Warner Bros-en buru izandakoa apirilaren 2an zendu zen Los Angelesen. Musikazale amorratua, ez zen beti gauza bera gertatzen diskoetxeko exekutiboekin. Zuzenean ikusitako talde bat gustuko bazuen, kontratu egin eta arrakasta lortu are eusten zion bere apustuari. Entzun ditugun kantuak: Thank You for Sending Me an Angel (Talking Heads, 1978), Blitzkrieg Bop (The Ramones, 1976), Brass in Pocket (The Pretenders, 1979), Boys Don’t Cry (The Cure, 1979), (She’s a) Runaround (The Undertones, 1979), Hand in Glove (The Smiths, 1983), Material Girl (Madonna, 1985). Laster Bob Dylan zuzenean entzungo dute Donostiako Kursaalen, ekainaren 19an eta 20an. Bitartean, lan berria aurkeztu digu Dylanek, Shadow Kingdom izenekoa. Egia esan, lan bitxia dugu, pandemia garaian, estudioan, Kalifornian, 60ko urteetako hamalau kantu zahar gehi beste bat grabatu zituen Geri Leisz eta Ron Wastankerako musikariekin. Gero, musukoen atzean ezkutatugako antzezleekin, zuri-beltzeko filma egin zuen, estudioan, soinu bandarekin grabatua. Oso goraipatuak izan dira bertsio hauek,  Dylanen esentziara jotzen dutelako. Maisu lana, berriro ere. Entzun ditugunak: Forever Young, Queen Jane Approximately, I’ll Be Your Baby Tonight etaWhat was it you wanted. Lankum talde Dublindarrak lan berria aurkeztu digu aurten, False Lankum izenekoa. Tradizio eta abangoardiaren artean konposatzen ditu kantak laukote honek. Entzun ditugu: The New York Trader eta On a Monday Morning. Isaac Hayes eta David Porter bikoteak 50 kantu konposatu zituzten 60ko hamarkadan Memphiseko Stax diskoetxerako grabatu zuen abeslari haundientzat. Iaz Wrap It Up bilduma kaleratu zen Ace diskoetxean. Bertan, 24 grabazio aurki daitezke, Hayes eta Porterren kantuenak, hainbat abeslarik, esparru ugaritakoak, egindakoak: Soul Man (Sam And Dave, 1967), B.A.B.Y (Rachel Sweet, 1978), Hold On, I’m Coming (The Righteous Brothers, 1967), I Take What I Want (The Bishops, 1978), My Baby Specializes (Delaney eta Bonnie, 1968), When Something Is Wrong With My Baby (Otis Redding + Carla Thomas). https://www.bilbohiria.com/docs2/2023/soinugela/230614_soinugela_seymour_stein.mp3 Deskargatu hemen.   The post SOINUGELA: Mark Stewart, Seymour Stein, Bob Dylan, Lankum, Porter eta Hayes first appeared on Bilbo Hiria irratia.

Joan den maiatzaren 1ean Torontoko erietxe batean hil zen Gordon Lightfoot kantari-kantugile handia, 84 urte zituela. Gordonek bazuen asmoa aurten hainbat emanaldi eskaintzeko, baina apirilean bertan behera utzi behar izan zituen, osasun arazo larriak zituelako. Lightfootek 500 abesti baino gehiago idatzi eta grabatu zituen eta bere kantuen bertsio asko grabatu izan dira, besteak beste, Dylan, Elvis, Johnny Cash, Barbara Streissand eta beste hainbatek kantatuak. Oso artista mirestua da Kanadan, jakina, Justin Trudeauk idatzi zuen “Gordon Lightfoot gure nazioaren espirituaren ikurra izan zen, Kanadako paisaiaren zein jendearen soinu-banda ahaztezina egin zuen”. Entzun dizkiogu: Early Morning Light (1966), Early Morning Light (1970, Bob Dylan), That’s What You Get for Loving Me (1966), That’s What You Get for Loving Me (1966, Elvis Presley), Canadian Railroad Trilogy (1966), If You Could Read My Mind (1970), Sundown (1974), If You Could Read My Mind (1972, Barbara Streissand), The Wreck of the Edmund Fitzgerald (1976), Black Day in July (2003, The Tragically Hip) eta If You Could Read My Mind (2006, Johnny Cash). Judee Sill (1944-1979) Kaliforniako kantari-kantuegilea beti esperientzia arriskutsuetan bizi izan zen. Gaztetan kartzelaratu zuten eta, junkie bihurtuta, ez zuen musika egiteko denbora luzerik izan. Gutxienez bi bilduma eder egin zituen Asylum diskoetxerako, Judee Sill eta Heart Food izenekoak. Orain, Diaz Canalesek eta Alonso Iglesiasek komiki luze eder bat egin dute Sill-en ibilbideari buruz, Norma argitaletxean argitaratu dena. Entzun ditugu: Lady O, Crayon Angels, Archetypal Man, Jesus Was a Cross Maker eta The Kiss. Orain dela hamar urte, Ronnie Wood (The Faces, The Rolling Stones) gitarra jole trebeak Londonen kontzertu oso bat egin zuen Mississippiko Jimmy Reed r’n’b gitarra jole handiaren omenez. Reed ez zen luzaro bizi, epilepsiak jotako alkoholikoa izan zen, baina musikari gutxik egin dute horrenbeste kantu paregabe. Entzun ditugu: Shame, Shame, Shame (Paul Weller-ekin) eta Big Boss Man (Bobby Womack-ekin). Henry Thomas blueslari historikoak 24 kantu grabatu zituen 1927-1929 tartean. Famatuenetakoa Bull Doze Blues izan zen. Hori entzun dugu eta, ondoren, 40 urte geroago Kaliforniako Canned Heat taldeak Going Up the Country izenburupean egin zuen bertsioa. Biak ala biak dira XX. mendean grabatutako abestirik onenetakoak.   https://www.bilbohiria.com/docs2/2023/soinugela/230608_soinugela_gordon_lightfoot.mp3 Deskargatu hemen.   The post SOINUGELA: Gordon Lightfoot, Judee Sill, Ronnie Wood eta Jimmy Reed first appeared on Bilbo Hiria irratia.

Aurreko astean All Roads Lead Home bilduma berritik kantu pare bat entzun genituen. Crazy Horse taldearen partaideak, bakoitzak bere kabuz erregistratutako kantuak batzen dira bertan. Ralph Molina eta Billy Talboten bana entzun genituen eta, aste honetan, beste bi ekarri dizkizuegu handik: You Will Never Know (Nils Lofgren) eta Song of the Seasons (Neil Young). Los Bravos boskoteak 1966-69 tartean pop-rock (batzuetan kutsu sikodelikoarekin) abesti sorta ederra egin zuen. Askotan Londresen grabatu zituen kantuok, esaterako, entzun dugun Black Is Black, Europa osoan arrakasta lortu zuen kantua. Trapped eta Going Nowhere kantuak ere entzun ditugu. 1968an, garaiko film eskas baterako Bring a Little Lovin’ grabatu zuten eta, kantu ederra izanik, 50 urte geroago Quentin Tarantinok bere Once Upon a Time in Hollywood filmean erabili zuen. Lovers rock, 50eko hamarkadan reggae erromantikoa gehienbat emakumeek grabatutako abestiekin eraiki zen. Symphonies of Love CD bikoitz berrian garaiko bi kantariren abestiekin osatu da. Entzun ditugu, batetik, The Woman in Me, the First Cut Is the Deepest, Angel of the Morning eta Symphony of Love (Barbara Jones) eta, bestetik, That Wonderful Sound eta I Cried a Tear (Doreen Shaffer). Baionan 2007an sortutako taldea dugu Willis Drummond. Hasieran Bidehuts diskoetxean grabatu zuten, baina 2016tik Tabula Rasa Autoprodukzioak kaleratu dituzte. Azkenekoak, 2022koak, Hal ere du izena eta hiru kantu entzun ditzakegu bertan: Mandarina, Bidasoa eta Western Smile. Aurten David Bowieren bildumarik borobilenetako baten 50. urteurrena dugu, horregatik ekarri dugu Aladdin Sane diskoa Soinugelara, baita ondorengo Pin Ups ere, azken hau bertsioekin osatua. Entzun ditugu: Panic in Detroit, Cracked Actor, The Jean Genie (Aladdin Sane) eta See Emily Play, Friday on My Mind eta Where Have All the Good Times Gone (Pin Ups).   https://www.bilbohiria.com/docs2/2023/soinugela/230525_soinugela_los_bravos.mp3 Deskargatu hemen.   The post SOINUGELA: Los Bravos, Jamaikako Lovers Rock, Willis Drummond, David Bowie first appeared on Bilbo Hiria irratia.

The Long Ryders, 1981an Los Angeles hirian sortutako country rock taldea 1989an desegin zen, baina berriro elkartu da mende honetan. Tom Stevens baxu jolea 2021ean zendu zen, baina beste hirurek, Sid Griffin buru dutela, berriro grabatu dute, September November izeneko diskoa hain zuzen. Bertatik entzun ditugu: September November Sometime, Flying Down, That’s What They Say About Love eta Flying Out of London in the Rain. Peter Tosh jamaikar abeslaria, 1987an, bere etxean zegoela hil zuten lapur batzuek. The Wailers hirukotearen partaidea izan zen eta, gero, bakarlari moduan, bide arrakastatsua egin zuen. Orain kaleratu da New Yorken 1978an grabatutako kontzertua. Entzun ditugu: Don’t Look Back (The Temptations), Don’t Look Back (Tosh + Mick Jagger), Stepping Razor (Tosh Live ’78) eta Legalize It (Tosh Live ’78). Harry Belafonte iragan astean, apirilaren 25ean hil zen New Yorkeko Manhattanen. Hiri berean sortu zen, Harlem auzoan, duela 96 urte. Gurasoak jamaikarrak ziren eta hara joan zen gaztetan bolada batez bizitzera. Calypso eremuko kantari arrakastatsua izan zen baita antzezle eta giza eskubide eta eskubide zibilen aldeko ekintzaile sutsua ere. Entzun dizkiogu: Day-O (Banana Boat Song) (1956), Jump Down, Spin Around (1956), Jamaica Farewell (1956), Jump in the Line (1961) eta We Are the World (1985). John Cale musikari cymrutarrak 81 urte ditu, baina grabazio indartsu berria ekarri digu, Mercy goiburukoa. Cale, deabruekin borrokan ez dabilenean, mamuei berba egiten ari da. Ez da erraza haren kantuak aukeratzea, denak beharrezkoak baitira, baina batzuk hautatu ditugu: Night Crawling, Marilyn Monroe’s Legs (Beauty Elsewhere) (Actress-ekin), The Legal Status of Ice (Fat White Familyrekin), Moonstruck (Nico’s Song). https://bilbohiria.com/docs2/2023/soinugela/230504_soinugela_the_long_ryders.mp3 Deskargatu hemen.   The post SOINUGELA: The Long Ryders, Peter Tosh Live, Harry Belafonte, John Cale first appeared on Bilbo Hiria irratia.

Soinugelaren aurreko saioan Joe Gibbs (benetako izena Joel Gibson zuen) izan genuen hizpide, 60ko hamarkadako jamaikar ekoizlerik garrantzitsuenetakoa, rocksteady-aren eta reggae goiztiarraren hainbat lagin esanguratsu eman zizkiguna. Gaurkoan, 70eko urteetako “boss reggae” garaiko abestiekin ibili gara. Gibbsek ez zekien musika tresnarik jotzen, baina bazuen trebezia handia musikari eta teknikaririk onenek bere estudioan maisulanak egin zitzaten. Entzun ditugun kantuak: The Gardener (Judy Mowatt, 1971), How Your Panty Get Wet (Stranger Cole eta Jimmy Riley, 1971), Hypocrite (The Heptones), Doctor Upsetter (Winston Wright, 1971), Don’t Be Prejudice (Max Romeo, 1971), Love of the Common People (Nicky Thomas, 1970), Money in My Pocket (Dennis Brown, 1972), A-so We Stay (Big Youth eta Dennis Brown, 1972), Make Love Not War (U-Roy, 1972), Lovelight Burning (Gregory Isaacs, 1976), Heart and Soul (Junior Byles, 1977), I Am Still in Love With You (Marcia Aitken, 1977), Uptown Rankin (Althea and Donna, 1977), Two Sevens Clash (Culture, 1977) eta Keep On Moving (The Mighty Diamonds, 1977). Huey Piano Smith, New Orleanseko boogie piano jole handia, iragan otsailaren 13an zendu zen Louisianako Baton Rouge hiriburuan. 1956-1962 tartean New Orleanseko musikaririk garrantzitsuenekin grabatu zuen. Jehovaren lekukoa izanik, duela 40 urte utzi zion musika sekularra egiteari, baina aipatu dugun garaian kantu eder eta ahaztezin asko egin zituen: Rockin’ Pneumonia and The Boogie-Woogie Flu (I) (1957), Rockin’ Pneumonia and The Boogie-Woogie Flu (II), High Blood Pressure (1958), Don’t You Know Yockomo (1958), Tu-Ber-Cu-Lucas and the Sinus Blues (1959), Sea Cruise (Frankie Ford, 1959) eta Rockin’ Pneumonia and The Boogie-Woogie Flu (The Flamin’ Groovies, 1968). Los Angeleseko Ron eta Russell Mael anaiek sortu zuten Sparks izeneko taldea, iragan mendeko 70eko hamarkadaren hasieran. Letra azkar, sofistikatu eta dibertigarriak egiten zituzten, Russell-en opera kantari ahotsarekin, musika esperimentala eta doinu handikoa izanik, Sparks sailkatuezinak izan ziren. Entzun dizkiegu: Computer Girl, Amateur Hours eta This Town Ain’t Big Enough for the Both of Us. https://bilbohiria.com/docs2/2023/soinugela/230404_soinugela_soinugela_2_joe_gibbs.mp3 Deskargatu hemen.     The post SOINUGELA: Joe Gibbs (eta II), Huey “Piano” Smith, Sparks first appeared on Bilbo Hiria irratia.

Joe Gibbs jamaikar ekoizlearen soinu-ibilbidea jorratuko dugu egunotan. 1942an jaioa, 1967an hasi zen, rocksteady garaian, elektronika ikasketak eginda eta teknikari oso ona izanik. 1969tik aurrera, reggae garaian, oihartzun handiagoa lortu zuen The Inspirations taldearekin. Entzun ditugu: Hold Them (Roy Shirley, 1967). Long Shot (The Pioneers, 1967), Give me a Little Loving (1967), The Scorcher (Errol Dunkley, 1968),  Just Like a River (Strange Cole + Gladdy Anderson, 1968), I Am the Upsetter (Lee “King” Perry, 1968), Red Red Wine (The Immortals), Wet Dreams (The Inspirations), Little Fever (Lloyd Willis), Liquidator (Lloyd Willis), Private Number (Ernest Wilson) eta Apollo 11 (The Moon Boss). Van Morrisonek arinago ere, 1978an, Lonnie Donegan (estiloaren sortzailea) eta Chris Barberekin skiffle musika eremuko grabazioa eginzuen. Aurten berriro ere, baina sakonagoa izanik, skiffle (blues+rock+Ingalaterrako sustraiak) musika grabazio ezinbestekoa ekarri digu bere azkenengo taldeekin egindakoa, Moving on Skiffle izenekoa. Morrison hasi zenean skiffle zen AEBetako musikaren europako bertsioa. Entzun ditugun kantuak: Freight Train, Streamline Train, Gipsy Davy, In the Evening When the Sun Goes Down, This Loving Light of Me,  Come on In, Oh Lonesome Me, I’m So Lonesome I Could Cry, I’m Moving On eta Cotton Fields. Amaitzeko, Arabako En Tol Sarmiento edo ETS taldeak disko berria argitaratu zuen iragan abenduan, Guretzat izenekoa. Bertatik entzun ditugu: Guretzat eta Barkaidazu. https://www.bilbohiria.com/docs2/2023/soinugela/230328_soinugela_joe_gibbs.mp3 Deskargatu hemen.   The post SOINUGELA: Joe Gibbs jamaikar ekoizlea (I), Van Morrison, ETS first appeared on Bilbo Hiria irratia.

Orain dela bi aste saio oso bat egion genuen Bob Dylan-en Time Out of Mind LParen kantu guztietan. Aurten 25. urteurrena bete da, 1997an argitaratu zenetik. Hiru outtake aukeratu ditugu (disko baterako grabatzen diren abestiak baina azkenean diskotik at geratzen direnak) gaur entzuteko, gehi beste kantari pare baten bertsioak: Red River Shore (97/01/08), Mississippi (97/01/17), Marchin’ to the City (97/01/06), Standing in the Doorway (Chrissie Hynde, 2021), Not Dark Jet (Lucinda Williams, 2021), Trying to Get to Heaven (Lucinda Williams, 2021). 43 urte igaro dira Ruper Ordorikak Hautsi da anphora diskoa kaleratu zuenetik. Bi urte arinago, Bernardo Atxagak Etiopia poesia-liburua argitaratu zuen. Bibak Pott Banda taldeko kideak ziren eta poesia zein kantagintza garaikidean ezinbesteko abiapuntuak izan ziren. Labegerie, Ez dok hamairukoak, Errobi eta beste askoren artean euskal kantagintza eguneratu zuten, baina Ruperrek bere lehenengo disko harekin -Atxagaren testuetan oinarritua- pausu handia egin zuen, geuk ere entzule moduan egin genuen legez. Iragan urtean Euskal Herriko sei lekutan zuzenean berraurkeztu zuten Hautsi da anphora zuzenean, gaurko mugalariekin eta arinagoko batzuen laguntzarekin, baita Atxagak berak idatzitako eta errezitatutako testuekin ere. Orain, Pamielak CD eder batean aurkeztu dute eta guk kantu batzuk entzun ditugu bertatik: Hi hintzena, Nire izena (Atxaga), Herdoilarena, Bertso berriak, Bilboko Gin-Tonic, Fas fatum. Wilco taldeak 12. grabazio bikoitza aurkeztu zuen 2022an. Jeff Tweedyren bidea country soinuetara bideratu da bere boskotearekin. Guztira 21 abesti aurkezten dituzte Cruel Country izeneko disko honetan. Guk bertatik entzun ditugu: Cruel Country, Falling Apart Right Now, Please Be Wrong eta Tonight’s the Day. Urtean behin gutxienez, Llobregateko Cornellá-n, Bartzelona hiriaren aldirietako hiri satelite hartan, La Banda Trapera del Río taldearen lehendabiziko grabazioa, 1979koa, ekartzen dugu Soinugelara. Aurten ere hainbat kantu berrentzun ditugu, ezin gustorago izan ere: Curriqui de Barrio, Meditacion del Pelos en Su Paja Matinera, Ciutat Podrida eta Nos gusta cagarnos en la sociedad. https://www.bilbohiria.com/docs2/2023/soinugela/230321_soinugela_ruper_atxaga.mp3 Deskargatu hemen. The post SOINUGELA: Bob Dylan-en 97ko ‘outtakes’, Ruper eta Atxaga zuzenean, Wilco, La banda trapera del río first appeared on Bilbo Hiria irratia.

David Lindley musikari kaliforniarra, martxoaren 3an zendu zen, 78 urte zituela. 1944an Los Angeleseko San Marino auzoan jaioa, etxean txikitatik hainbat hari-instrumentu ikasi zituen. 60ko hamarkadaren bukaeran kaleidoscope talde sikodelikoaren ezinbesteko partaidea izanik, Ingalaterrara joan zen gero eta munduko beste hainbat tradizio ikasi zituen. Kaliforniara bueltatu eta Jackson Browne eta Ry Cooder-ekin aritu zen, batez ere. Bestalde, denbora luzez artista askori laguntzen  ibili zen: Dylan, Rod Stewart, Crosby eta Nash, Linda Ronstadt, James Taylor eta askoz gehiago. Munduan zehar mila kontutan ibilitako maisu handia joan zaigu, baina haren kantu batzuk entzun ditugu: Stay (Maurice Williams and The Zodiacs, 1960), Stay (Jackson Browne eta David Lindley), Egyptian Gardens (Kaleidoscope, 1967), El rayo X (Dave Lindley eta El Rayo, 1981), Twist and Shout (Dave Lindley, 1981), Bye Bye Love (Dave Lindley, 1981), Mercury Blues (Dave Lindley, 1981), I Didn’t Want to Talk About It (Rod Stewart, 1975), Wilwood Boys (The Long Riders Soundtrack, 1980), I Fought the Law (Rossy, 1992), Take It Easy (Browne eta Lindley, 2006). Jim Stewart-ek, bere arreba Estelle Axton-ekin batera, Stax diskoetxea sortu zuen Memphisen, hegoaldeko soul musika abeslaririk distiratsuenak grabatu zituena. 1976an Stax diskoetxea desagertu zen, arazo ekonomikoengatik, baina 20 urtez handienak grabatu eta argitaratu zituen. Honatx lagin bat: Private Number (William Bell eta Judy Clay, 1968), Hold On, I’m Coming (Sam&Dave, 1966), Sitting on the Dock of the Bay (Otis Redding, 1967). Martin Duffy Primal Scream ingeles taldearen teklatu jolea iragan abenduan hil zen. Taldeko abeslari Bobby Gillespie-ren arabera, Martin distiratsuena zen musika aldeti euren taldean. 1991n egin zuten Screamadelica bilduma izan zen bere gailurra. Jailbird eta Call On Me entzun ditugu. Urtarrilean zendutako Barret Strong dugu azkena, Motown diskoetxean kantuegile handienetakoa izandakoa. 1941ean sortu zen Mississippin, baina Detroiten hasi zen kantuak idazten. The Temptations taldearekin lortu zituen momentu ahaztezinak. Entzun dizkiogu: Money (That’s What I Want) (Barrett Strong, 1960), I Heard It Through the Grapevine (Marvin Gaye, 1968), War (Edwin Star, 1970), Just My Imagination (The Temptations, 1971) eta Ball of Confusion (The Temptations, 1971). Duela gutxi The Delfonics taldearen abeslari William Har hil zen. Orain euren kantu gehien egilea ere joan zaigu, Thom Bell hain zuzen ere. Entzun dugu La La Means I Love You (The Delfonics, 1968). Charlie Thomas ere, The Drifters taldearen ahots tenorra, hil da, horregatik entzun ditugu bere kantu pare bat: Under The Boardwalk (1960) eta Sweets for My Sweet (1961). David Lynch-en hainbat filmen soinu-bandak konposatutako Angelo Badalamenti ere hil berri da. Berak sortutako Twin Peaks (1990) seriearen musika entzun dugu gaurko saioari bukaera emateko. https://www.bilbohiria.com/docs2/2023/soinugela/230314_soinugela.mp3 Deskargatu hemen.   The post SOINUGELA: David Lindley, Jim Stewart, Martin Duffy, Barrett Strong, Charlie Thomas, Thom Bell, Badalamenti first appeared on Bilbo Hiria irratia.

1995eko abuztuaren 9an Jerry García, Grateful Dead taldearen burua eta Bob Dylanen lagun handia, zendu zen. Nonbait, gertakari hartatik abiatu zen Dylan, aspaldiko bere lanik distiratsuena izango zena konposatzeko. 1996ko neguan Minnessottako bere baserrira erretiratu zen eta han, elur artean, testu batzuk idatzi zituen. Daniel Lanoiz produktorearei erakutsi zizkion eta hark berehala sumatu zuen Dylan-en lan handi baten aurrean zegoela. Musikari multzoa aukeratuta, Malibu-n hasi zen grabatzen, baina etxetik gertuegi zegoelakoan, Miamira joatea deliberatu zuen, hango Criterion estudioetara. 1997ko urtarrilean egunero hamar orduz ibili ziren lanean eta emaitza Time Out of Mind diskoa izan zen. 11 ezinbesteko kanta bildu zituen diskoan, nahiko ilunak eta autobiografikoak. Urte hartan Grammy bat lortu zuen Dylanek eta, aho batez, kritikariek onartu zuten Minnessottako kantari-kantugilea gailurrean zegoela berriro ere. 2022an, grabatu zela 25 urte pasatu direla, Time Out of Mind-en grabazio prozesua aztertzen den Fragments izeneko bost CDko bilduma kaleratu dute, The Bootleg Series-en 17. atala izanik. Guk gaur hainbat kantu entzun ditugu: Love Sick (1994/04/11, Donostian zuzenean), Love Sick (1997/01/14, Miami), Dirt Road Blues (1997/01/20, Miami), Standing  in the Doorway (original LP), Million Miles (1998(01/31, New Jersey), Trying to Get to Heaven (1997/1/12, Miami), Till I Fell in Love With You (1998/04/05, Buenos Aires zuzenean) Not Dark Yet (1997/01/18, original LP), Cold Irons Bound (1997/01/9, Miami), Make You Feel My Love (original LP), Can’t Wait (1996/01/10, Oxnard), Highlands (1997/01/16, Miami).   https://www.bilbohiria.com/docs2/2023/soinugela/230308_soinugela_bob_diylan.mp3 Deskargatu hemen.   The post SOINUGELA: Bob Dylan-en “Time Out of Mind” first appeared on Bilbo Hiria irratia.